Witanie wiosny
z goikiem

Marzanna
Obyczaje

"Wywołanie wiosny"-
Po utopieniu Marzanny przychodziła kolej na wywoływanie wiosny.
Zwyczaj ten zachował się głównie u wschodnich Słowian jako "zaklinanie" lub "hukanie" wiosny. Zaklinanie wiosny niektórzy zaczynali już 1 marca.
Tego dnia dzieci i dziewczęta w niektórych regionach, wychodziły na dachy, wzgórza i śpiewając prosiły wiosnę o łaskawe przybycie i przyniesienie darów. Powtarzano to przez cały marzec, a czasami jeszcze dłużej. Czekano na znak świadczący o tym, że prośby i zabiegi ludzi zostały dostrzeżone. Tym znakiem był pierwszy wiosenny grzmot. Wierzono, że otwierał on ziemię.

 Nadejście wiosny zwiastowało też pojawienie się pewnych gatunków ptaków, zwykle skowronka, jaskółki, bociana lub kukułki. Miały one przynosić klucze, którymi wiosna otwierała ziemię, aby ta mogła wypuścić roślinność.

Ledwo Marzanna popłynęła z zimą do morza, a już wnoszono do wsi kolorowy, zielony gaik - maik. Była to gałąź sosny lub świerku, pięknie przystrojona wstążkami i ozdobami z papieru, czasami z lalką umieszczoną u szczytu.
 Gaik - symbol wiosny - wędrował od chaty do chaty z radosnym śpiewem.
Czasami włano: Mor ze wsi, lateczko do wsi.
Od kilkudziesięciu lat obrzęd powitania wiosny jest już przede wszystkim zabawą dzieci i młodzieży, łączącą pierwszy dzień wiosny 21 marca.

" Nasz goik zielony, pięknie ustrojony,
Na naszym goiczku siedzi sarna,
Szczerze ząbeczki bo by żarła.
Nasz goik zielony, pięknie ustrojony,
Na naszym goiczku siedzi kret,
Zniesie wam kureczka, jajko chnet.
Pani Gospodyni siedzi na łóżeczku,
Piastuje dzieciąteczko w białym zygoweczku.
Dajcie nam coś, dajcie,
Jeśli chcecie nam coś dać,
Bo wam nie będziemy podaremnie śpiewać."

Po zaśpiewanych piosenkach, dziewczyny otrzymywały slodki poczęstunek; placek, ciasteczka, jajka a nawet drobne pieniądze.

Piosenki o goiku

  • Piosenka „Goik” ( Na naszym goiku)

                                 Na naszym goiku  czerwone  wstążeczki ,                                  co je zawieszały tutejsze dzieweczki .
Nasz goik zielony  , pieknie ustrojony
.
 Na  naszym  goiku malowane jajka ,
co je  malowała  szykowno kacmarka .
 Nasz  goik  zielony , pieknie ustrojony .

Na naszym goiku  som tyż  złote pasy ,
zawieszałychmy je , choć som  ciężkie czasy .
Nasz goik zielony  pieknie ustrojony .

 Sam też  do  wos wstępujemy ,
szczęścio ,  zdrowio winszujemy .
Nasz goik zielony , pieknie  ustrojony .

Niech nom  nie dowajom  jajuszka  jednego ,
bo bychmy się  biły  wszystkie skuli  niego .
Nasz goik zielony , pieknie  ustrojony .

Dejcie , mocie  co  dać ,
nie  bydym długo  cekać ,
bo nom  dzień kłótnieje ,
wiatr  goik  rozwieje .
Nasz goik zielony  , pieknie ustrojony .

    • Piosenka „Gaik” (Gaiczek zielony)
  • Ref.
    IGaiczek zielony , pięknie  przystrojony
    W czerwone wstążeczki , prześliczne dzieweczki.

    A ten gaik z lasu idzie dziwują wszyscy ludzie.
    Idzie po lipowym moście,(przypatrują mu się goście)Tuż go do nas tu zaproście.
  • Gaiczek  zielony , pięknie przystrojony
    W czerwone wstążeczki , prześliczne dzieweczki.

    A ta zima sroga była, co nam ziółka wymroziła.
    Ale my się tak starały, żeśmy ziółek nazbierały.

    Gaiczek  zielony , pięknie przystrojonyW czerwone wstążeczki , prześliczne dzieweczki.

    Do was dzisiaj wstępujemy, zdrowia, szczęścia winszujemy x2

     

    Hoszu, hoszu, hoszu,
    siedzi panna w koszu
    W zielonym wieniusku,
    w złotym piestrzoniusku

    Nas goik zielony piyknie ustrojony

    U nasego pana piykne konie mają
    A Jak je wypuscą po placu skokają

    Nas goik zielony piyknie ustrojony

    U nasego pana zabili barana
    Zaprosiyli Witka na kwaśne lelitka
    Nas goik zielony piyknie ustrojony
     

„Marzaneczka kraśna
Co w lesie urosła
W lesie ją ścięli
Do domu ją wzięli
Nasz gaik zielony
Pięknie przystrojony.”

do gory